روز جهانی صلح و دنیای پساکرونا

روز 21 سپتامبر (30 شهریور) با تصویب مجمع عمومی سازمان ملل (1981) به عنوان روز جهانی صلح شناخته شد. هر چند از سال 2006 با تعیین تمهای سالانه به صورت فعال با مشارکت سازمان ملل، دولتها و جامعه مدنی با انواع همایشها و کمپینها پاس داشته می‌شود. بر اساس اولویت جهان در هر سال این تمها متنوع بوده‌اند، برای مثال، سال 2013 و 2014 به ترتیب به آموزش و حق بر صلح اختصاص داشتند. 2020 «ساختن صلح با همیاری یکدیگر» خوانده شد و سال جاری طبیعتا مبتنی بر پاندمی کووید-19، «بهبود برای جهانی عادلانه و پایدار» نام گرفته است.

باسمه تعالی

روز جهانی صلح  و دنیای پساکرونا: حرکت به سوی عدالت و توسعه پایدار؟

زهره خوارزمی

روز 21 سپتامبر (30 شهریور) با تصویب مجمع عمومی سازمان ملل (1981) به عنوان روز جهانی صلح شناخته شد. هر چند از سال 2006 با تعیین تمهای سالانه به صورت فعال با مشارکت سازمان ملل، دولتها و جامعه مدنی با انواع همایشها و کمپینها پاس داشته می‌شود. بر اساس اولویت جهان در هر سال این تمها متنوع بوده‌اند، برای مثال، سال 2013 و 2014 به ترتیب به آموزش و حق بر صلح اختصاص داشتند. 2020 «ساختن صلح با همیاری یکدیگر» خوانده شد و سال جاری طبیعتا مبتنی بر پاندمی کووید-19، «بهبود برای جهانی عادلانه و پایدار»[1] نام گرفته است.

روز جهانی صلح به صورت پیش فرض در سازمان ملل روز آرامش و دوری از خشونت خوانده شده است که حتی انتظار می‌رود طرفهای درگیر در جنگها و منازعات در این روز آتش بس کنند. حرکات جالبی نیز در جامعه مدنی در تقدیر از شأن این روز و صلح جهانی امسال مانند سالهای گذشته انجام شده است. برای مثال، امسال 1000 جوان فعال حوزه صلح و حل منازعه از سراسر جهان در اتاق صلح مرکزی، جزیره جوانان، در دانمارک، به یکدیگر به صورت مجازی خواهند پیوست و راه‌حلهایی برای برقراری صلح جهانی ارائه قرار خواهند داد که نتایج آن در روز 24 اکتبر، روز جهانی سازمان ملل، به اطلاع رهبران سیاسی جهان خواهد رسید. «اتاق صلح» هم یک واژه آشنا در ادبیات صلح بین‌الملل شده است که دانشگاه‌ها، شهرهای سازمان مللی[2] و دیگر شهرها آن را تشکیل می‌دهند تا محل دیالوگ، برگزاری کارگاه‌ها و آموزش اصول صلح بین الملل و حل منازعات باشد.

اما روز جهانی صلح 2021، دارای ابعاد قابل تأمل دیگری هم هست: طبق آمار برنامه جهانی غذا، 270 میلیون نفر در جهان در دوره پاندمی با  گرسنگی فزاینده دست به گریبان هستند. تعداد بسیاری از این افراد در مناطق درگیر منازعه و جنگ مانند یمن،  سودان و کنگو زندگی می‌کنند[3]. مشکلات جامعه بشری ناشی از عدم عدالت در توزیع منابع هم آنقدر جدی است که برای مثال طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، اگر ممکن می‌شد که مردم در کشورهای با درآمد پایین به اندازه کشورهای با درآمد بالا واکسن دریافت کنند، 38 میلیارد دلار به تولید ناخالص داخلی (GDP) آنها در سال 2021 افزوده می‌شد[4].

بی‌شک یکی از مهمترین سرمایه‌های سازمان ملل متحد در پیشبرد صلح جهانی سرمایه‌گذاری بر آموزش صلح و مهارتهای حل منازعه است که در اسناد متعدد مورد تأکید قرار گرفته است. اما در جهانی که طبق آمار یونسکو، 24 میلیون محصل و فراگیر در سطوح مختلف در ریسک بازماندن از تحصیل هستند و 500 دانش‌آموز از آمادگی تا دبیرستان به هیچ امکاناتی از آموزش مجازی دسترسی ندارند، چگونه می‌توان به آگاهی بین نسلی در مقوله صلح امیدوار بود؟![5]

بنابراین، روز جهانی صلح با تمام جذابیتهایش در ایده و ابزارهای گفتمان‌ساز متنوع، همچنان به نظر می‌رسد فاقد یک عقبه تصمیم‌سازی و توافق متعهدانه بین‌المللی برای «بهبود برای جهانی عادلانه و پایدار» است. شاید نسلهای بعد باید جهانی عادلانه تر و پایدار مدلهای جدیدی از نظم و حکمرانی جهانی را فرمول بندی کنند.

 

[1] Recovering Better for an Equitable and Sustainable World

[2] UN Cities

[3] reliefweb.int/report/world/conflict-zone-populations-face-gravest-threat-hunger-amid-covid-19-aid-experts-tell

[4] www.who.int/news/item/22-07-2021-vaccine-inequity-undermining-global-economic-recovery

[5] reliefweb.int/report/world/one-year-covid-19-education-disruption-where-do-we-stand