وقایع و تحولات

تحقق صلح نیازمند پیگیری و تلاش برای اجرای عدالت از سوی آحاد بشر در تمام حوزه های زندگی انسانی می باشد.

گفت و گو

زامورا اسرائیل را غده ای سرطانی در دنیای امروز می داند که حتی امریکا نیز توسط آنها به گروگان گرفته شده است.

مقاله

کشورهای جهان سوم نمی توانند با استفاده از روش کشورهای سرمایه داری به عدالت اجتماعی برسند، زیرا بانیان طرحها نتوانسته اند

برگزاری نشست علمی – تخصصی «شورای حقوق بشر و حق بر صلح»

نشست علمی – تخصصی «شورای حقوق بشر و حق بر صلح» توسط انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد با همکاری خانه اندیشمندان اسلامی روز یکشنبه دوازدهم خردادماه از ساعت 15 الی 17 در مکان خانه اندیشمندان علوم انسانی با موضوع«حقوق بین الملل و نقدی بر پیش نویس اعلامیه حق بر صلح» با سخنرانی دکتر سعید محمودی، استاد دانشگاه استکهلم برگزار شد.

در این برنامه که نزدیک به یکصد نفر از اساتید و دانشجویان رشته های حقوق و وکلا حضور داشتند. ابتدا آقای مقدم، سرپرست مرکز اطلاعات نمایندگی سازمان ملل متحد در تهران پیام آقای بان کی مون دبیر کل سازمان ملل متحد به مناسبت روز بین المللی صلح بانان ملل متحد را قرائت کردند و پس از ایشان دکتر محمودی استاد حقوق بین المللی دانشگاه استکهلم به مدت 90دقیقه پیرامون پیش نویس اعلامیه حق بر صلح در سازمان ملل متحد سخنرانی کردند.

وی در ابتدای سخنان خود ابراز داشت:  در مورد شکل دهی حق برای صلح در سال 1970 میلادی روند مذاکرات در مورد شکل دهی حقی جدید برای صلح پایدار تا سال 1984 ادامه پیدا کرد تا اینکه سازمان ملل با وضع حقی با عنوان «حق مردم» سعی کرد تا به اینگونه مذاکرات خاتمه بخشد. اما با فروپاشی شوروی در اواخر دهه 1990 و عدم قابلیت اجرایی حق مردم به ناگزیر اعتبار و کارآمدی این حق از میان رفت.

دکتر محمودی افزود: پس از شکل گیری رخدادهای پس از 11 سپتامبر و حمله امریکا به افغانستان و عراق، اعضاء سازمان ملل در صدد آن برآمدند تا بار دیگر پرونده حق بر صلح را پیگیری نمایند. از همین رو در سال 2003 قطعنامه ترویج صلح از سوی کمیساریای عالی سازمان ملل وضع شد که به موجب آن دولت­ها موظف به برگزاری کارگاه­های آموزشی برای ترویج صلح می­شدند. با استقبال بی نظیر کشورهایی نظیر اسپانیا و پرتغال از این قطعنامه قطعنامه دیگری در سال 2006 با عنوان توسعه صلح تصویب شد .

پس از تاریخ فوق، صدور بیانیه­ها و تقاضانامه­های مختلف از سوی کشورهای متعدد، مسئولین شورای حقوق بشر سازمان ملل را مجبور به وضع قانونی با عنوان «حق بر صلح» کردند. پیشش نویس این قانون که حامیان آن بیشتر از سوی کشورهای جهان سومی نظیر ایران، سوریه، ونزوئلا و... ارائه شده بود، در سال 2012

 به صحن علنی شورا رفت که با مخالفت شدید امریکا و هم پیمانانش مواجه شد؛ از همین رو رئیس شورا دستور داد تا اصلاحاتی را در برخی بندهای این قانون بوجود آورند تا مورد تایید و تصویب همگان قرار گیرد.

وی اضافه کرد: هم اکنون 5 حقوقدان بین الملل موظفند تا اصلاحات لازم را درج ساخته و تا ژوئن 2014 آن را بار دیگر به صحن علنی شورای حقوق بشر بیاورند. از سوی دیگر، اعضای شورای حقوق بشر از تمامی حقوقدانان جهان تقاضا کرده تا با اعلام نقطه نظرات خود در راستای تصحیح و اصلاح این قانون گام بردارند.

دکتر محمودی در ادامه سخنرانی خود ضمن تأکید بر توجه به فرآیندهای حقوقی شکل گیری این قانون افزود: هم اکنون برخی حقوقدانان پرسش­هایی را مطرح کردند که ماهیت این قانون را بکلی زیر سوال برده­اند. برخی از آنان عبارتند از:

-         آیا حق بر صلح وجود دارد با قرار است در آینده بوجود آید؟

-         آیا این حق از تمامی حقوق بالاتر است؟

-         آیا این حق ادعاپذیر است؟

-         آیا صلح یک مفهوم است یا یک حق؟

-         اگر حق بر صلح وجود ندارد پس قانون موجود حق بر حفاظت از آن چیست؟

به عقیده دول غربی، مسئله حقوق بشر و صلح از حفظ امنیت متفاوت و تفکیک پذیر است. در یکی از بندهای پیش نویس حق بر صلح،موضوع هواپیماهای بدون سرنشین ناقض صلح بوده، اما غربی­ها آن را لوازم حفظ امنیت می­خوانند.

وی افزود: ابتدا باید برای توصیف صلح از استانداردهای شناخته شده صلح استفاده کرد؛ یعنی صلح مثبت و منفی.

صلح مثبت نظیر آموزش صلح، محیط زیست خوب، جریمه کردن ناقضان حقوق شهروندان بوده و صلح منفس در زمان جنگ و حملات مسلحانه شکل می­گیرد. به نظر ایشان ابتدا باید مفهوم دقیقی از صلح در پیش نویس ارائه شود و سپس بندهای آن را مورد بررسی قرار داد.

ایشان با یکسان خواندن مشکلات پیش نویس حق بر صلح و حقوق اقلیت­ها مواردی را مبهم و قابل تصحیح برشمردند که در ذیل بدان اشاره می شود:

-         مصادیق نقض صلح در پیش نویس وجود ندارد.

-         در حق بر صلح، حق تضییع حقوق وجود ندارد.

-         در این پیش نویس هیچ گونه ممانعتی از توسل به زور وجود ندارد.

-         وظیفه صلح بانی جهان بر عهده چند دولت و کشور چند ملیتی قرار داده شده است.

-         حق بر صلح باید جهان شمول و تفکیک ناپذیر باشد.

-         امنیت انسانی باید بعنوان مقوله­ای اصلی موجب رهایی انسان از ترس، وحشت و ... شود

-         بهره مندی از صلح پایدار در این پیش نویس وجود ندارد.

-         اگر هر فرد از دولت خود حق احقاق حقوق بشر رادارد، این قانون باید برای حق بر صلح نیز صدق کند.

-         هیچ موضوعی در مورد خلع سلاح­های کشتار جمعی در این پیش نویس وجود ندارد.

-         حق عادلانه ثروت در این پیش نویس بسیار نابجا و نابخردانه است.

-         میزان و چگونگی آموزش و تربیت صلح عنوان نشده است.

-         نقش سازمان­های غیردولتی در حق بر صلح روشن نیست.

-         چگونگی ادعای غرامت روشن نیست.

-         توانمد ساختن نابجا شرکت­های امنیتی و خصوصی

-         عدم توجه به متن قرارداد مونترو در سال 2008

-         وجود بند مسئله ساز مقاومت و مقابله با سرکوب، اشغال، سلطه جویی و غیره (این بند عامل اصلی مخالفت غرب با پیش نویس بود).

-         موضع نامعلوم مقابله با تجاوز، نسل کشی و  خشونت علیه بشریت

-         وجود بنده حساسیت آمیز حق سرنوشت

-         مبهم بودن وظیفه جامعه بین المللی در قبال کشورها و مردم

-         آیا مردم مظلوم از توانایی تقاضای حق بر حفاظت برخوردار هستند؟

-         عدم ارتباط میان حق توسعه و حق محیط زیست با حق بر صلح

-         چرا توسعه زندگی شهروندان اینگونه عنوان شده است؟

-     چرا کنوانسیون­های حقوق بشر، حق بر صلح را بر عهده دولت­ها می­نهند.

-         عدم تمییز قراردادن حقوق بشر و حقوق بشردوستانه

-         نگارش بندهای مربوط به حقوق پناهجویان و آوارگان مربوط به 100 سال پیش است نه زمان کنونی

دکتر محمودی در پایان سخنرانی خویش پیرامون حق بر صلح مشکلات اساسی این پیش نویس را در محورهای زیر ارزیابی نمود::

1-     عدم تمرکز بر حق صلح مثبت

2-     عدم پذیرش حقوق پذیرفته شده فعلی

3-     عدم تمییز قرار دادن چند وظیفه دولت­ها نسبت به شهروندان مثل احترام به شهروندان،ارتقا سطح معیشتی، اسکان مهاجرین و ...

4-     تمرکز بیش از حد بر نقش دولت­ها در ایجاد صلح

5-     عدم فلسفه سازی لازم برای ضروری خواندن این حق

6-      چرا قهرمانان حقوق بشر در جهان نسبت به این حق معترضتند؟

7-     اصل توسل به زور منوط به دولت­ها شده و این امر با صلح پایدار متناقض است.

در پایان دکتر محمودی از تمامی دانشجویان، اساتید و فعالان این حوزه دعوت کرد تا با همفکری و تعامل علمی و پژوهشی هرچه بیشتر، راه حلی برای برون رفت این پیش نویس از وضعیت موجود و تصویب نهایی آن ارائه نمایند.

"دکتر جمشید ممتاز"، استاد حقوق بین‌الملل دانشگاه تهران و از اعضای آکادمی حقوق بین‌الملل لاهه نیز در انتهای برنامه طی سخنانی از دکتر محمودی جهت حضور در برنامه و از خانه اندیشمندان علوم انسانی جهت برگزاری این برنامه تشکر و قدردانی کرد.

 

فعاليت‌ها و دیدگاه‌ها

انجمن با برگزاری یک نشست تخصصی با موضوع«بررسی علل ناپایداری صلح در جهان امروز» در دانشکده علوم انسانی کار خود را آغاز کرد که این پنل با استقبال خوبی مواجه شد

نشست‌ها و کنفرانس‌ها

انجمن بین المللی دیدبان عدالت سومین نشست از سلسله نشست های علمی تخصصی گفتمان عدالت را با موضوع قراردادهای جدید نفتی و برخورد ناعادلانه با شرکت های ایرانی برگزار می کند

گزارش

ارتقاء جامع صلح دوست و فراگیر برای توسعه پایدار، فراهم کردن دسترسی به عدالت برای همه و برپاداشتن موسسات موثر، پاسخگو و فراگیر در همه سطوح آرمان شانزدهم از آرمان های توسعه پایدار می باشد.