وقایع و تحولات

تحقق صلح نیازمند پیگیری و تلاش برای اجرای عدالت از سوی آحاد بشر در تمام حوزه های زندگی انسانی می باشد.

گفت و گو

زامورا اسرائیل را غده ای سرطانی در دنیای امروز می داند که حتی امریکا نیز توسط آنها به گروگان گرفته شده است.

مقاله

کشورهای جهان سوم نمی توانند با استفاده از روش کشورهای سرمایه داری به عدالت اجتماعی برسند، زیرا بانیان طرحها نتوانسته اند

گزارش نشست علمی «نظام عدالت کیفری و حمایت های ویژه از افراد توانخواه / دارای معلولیت»

نشست علمی «نظام عدالت کیفری و حمایت های ویژه از افراد توانخواه / دارای معلولیت» توسط کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران و با حضور کارشناسان انجمن بین المللی دیدبان عدالت روز چهارشنبه 5 تیر ماه در سالن اجتماعات کمیسیون حقوق بشر اسلامی برگزار گردید.

نشست علمی «نظام عدالت کیفری و حمایت های ویژه از افراد توانخواه / دارای معلولیت» توسط 

کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران، با حضور دکتر محمدجعفر حبیب زاده (استاد حقوق کیفری دانشگاه تربیت مدرس) دکتر علی صابری (استاد دانشگاه و عضو هیأت مدیره کانون وکلای مرکز و فعال حقوق معلولین) محمد بارانی(قاضی دادسرای دیوانعالی کشور) و ولی الله حسینی (قاضی دادگستری کل استان تهران) که کارشناس انجمن دیدبان عدالت جناب آقای آسا نیز در آن شرکت داشتند روز چهارشنبه 5 تیر ماه در سالن اجتماعات کمیسیون حقوق بشر اسلامی برگزار گردید.

چیستی و چرایی ضرورت توجه ویژه به افراد توانخواه/دارای معلولیت در نظام عدالت کیفری، رهنمودها و یا راهکارهای موازین بین المللی موجود با توجه به دغدغه های افراد توانخواه/دارای معلولیت در یک نظام عدالت کیفری شایسته (هم در حیطه قوانین کیفری ماهوی ناظر به جرائم و هم در حیطه قوانین کیفری شکلی ناظر به آئبن دادرسی)عناوین  ارزیابی نظام عدالت کیفری کشور از جهت اهتمام به دغدغه های حقوقی افراد توانخواه / دارای معلولیت چه در جایگاه بزه دیده و چه در موضع متهم و محکوم کیفری، مساعدت مقدور جامعه حقوقی اعم از اساتید ، دانش پژوهان کارشناسی ارشد و دکترای حقوق و وکلا و فعالان حقوقی در عرصه مدنی، در بهبود وضعیت افراد توانخواه / دارای معلولیت در فرایند عدالت کیفری ازجمله عناوین و محورهای دیگری بود که در این جلسه حول آن بحث و تبادل نظر صورت پذیرفت.

آقای ولی‌الله حسینی قاضی دادگستری کل استان تهران طی سخنانی با عنوان "مبانی توجه به حقوق معلولین در عدالت کیفری" ضمن تأکید بر ضرورت توجه به حقوق معلولین در عدالت کیفری، ایجاد فرصت‌های برابر برای معلولین و همچنین احقاق حقوق این قشر در جامعه را از مبانی کرامت انسانی دانست. وی افزود: در سطح دنیا رویکردهای متفاوتی نسبت به حقوق معلولان وجود داشت به گونه ای که در ابتدا این نگاه، تحقیرآمیز بود لکن پس از جنگ جهانی دوم تغییر کرد و اصلاح شد. وی گفت: یکی از علل و انگیزه‌های توجه خاص اساتید و حقوقدانان به حقوق معلولین، بحث عدالت کیفری است. که پیشرفت‌های پزشکی، توسعه رسانه‌ها و رشته‌های توانبخشی در دانشگاه‌ها و همچنین تلاش های نهادهای مردمی و NGOها در زمینه حقوق معلولین از جمله عواملی است که توجه به حقوق معلولین به ویژه در کشور ما را برجسته کرده است.

وی ضمن تأکید بر تأثیر حمایت و مجازات معلولین در کاهش ارتکاب جرم آنها افزود: باتوجه به این که حمایت‌های کیفری معلولین در قوانین کشورهای اروپایی وجود دارد، ما نیز می‌توانیم قوانین خاصی در زمینه حقوق معلولین تدوین کنیم. امروز نیازمند قانون جامعی در زمینه حمایت کیفری از معلولین هستیم و باید سیستمی را فراهم کنیم که قاضی شخصاً از معلولین تحقیق کند؛ زیرا استماع شکایت توسط قاضی مهم است و موضوعیت دارد.

وی در ادامه گفت: مهمترین منبع تطبیقی در زمینه حقوق معلولین، "کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت" است، چرا که این کنوانسیون با خرد جمعی معلولین تنظیم شده و خوشبختانه با منابع و دستورات دینی کمترین تعارض را دارد. همچنین در آیین دادرسی موجود در نظام قضایی کشور در مورد حقوق معلولین، نیازمند یک "لایحه جامع حمایت کیفری" هستیم. از آنجائیکه در جرایم ماهوی می بایست به ریشه جرایم توجه کرد، شایسته است برای افرادی که نسبت به معلولین، مرتکب جرم می‌شوند، تشدید مجازات را در نظر گرفت. همچنین برای معلولینی که در ارتکاب جرایم عمد و غیرعمد شریک می‌شوند، ساز و کار شخصی را در نظر بگیریم.

در ادامه آقای محمد بارانی قاضی دادسرای دیوانعالی کشور سخنان خود را با اشاره به "لزوم حمایت از معلولین" آغاز نموده و گفت: قانونگذار در مورد گروه‌هایی مانند معلولین که نیازمند حمایت بیشتری هستند، توجه بیشتری نشان داده که این موضوع عین عدالت است. وی در ادامه افزود: معلولین به واسطه نقیصه جسمانی آسیب پذیرترند لذا باید مورد حمایت بیشتر قانونگذار قرار گیرند. اگر معلولیت باعث بزه و یا اهانت شود، طبیعتاً می بایست حمایت بیشتری از معلول صورت پذیرد. اگر هم زندانی معلول داریم باید امکانات خاصی برای وی در زندان قائل شد. به عبارت دیگر وضعیت معلول در اجرای کیفر و مجازاتمی بایست مورد توجه خاص قرار گیرد. وی گفت:  باید بتوانیم با یک مقیاس دقیق، حمایت‌های ضروری و ترحم‌آمیز از معلولین را از همدیگر تفکیک کنیم تا امکان برقراری بیشتر عدالت کیفری در این زمینه فراهم آید.

پس از آن آقای محمدجعفرحبیب زاده استاد حقوق کیفری دانشگاه تربیت مدرس ضمن تأکید بر لزوم اتخاذ ساز و کارهایی در زمینه پیشگیری از سوق دادن افراد معلول به سمت بزه گفت:

باید ساز و کارهایی اتخاذ کنیم که زمینه سوق افراد معلول به انجام بزه فراهم نشود لیکن حمایت ما از معلولین نباید به سمتی برود که فضای ارتکاب به جرم و بزه را برای آن‌ها تسهیل و مهیا کند. وی افزود: باید در سیستم قضایی کشورمان دلایل جرم را اثبات کنیم، اگر جرم یک پدیده است برای اثباتش باید دلیل بیاوریم، برای افراد اعم از معلول و غیرمعلول فرقی ندارد البته عنصر روانی در افراد معلول بسیار حساس‌تر است.

وی در ادامه ضمن تأکید بر وظیفه جامعه درخصوص سرمایه گذاری پیرامون معلولین افزود: اگر دولت مکلف است برای انسان‌های بی‌بضاعت از معاضدت استفاده کند، به طور قطعی برای معلولین این امتیازات می بایست بیشتر باشد. وی گفت: در زمانی که معلولین با دادرسی مواجه می‌شوند حتماً باید حمایت‌های بیشتری از آن‌ها صورت پذیرد. متاسفانه در قوانین کشور ما به مسایل عاطفی در خصوص معلولین توجه نشده و بیشتر به مسائل مادی این قشر از جامعه پرداخته شده است. در انتهای جلسه آقای علی صابری استاد دانشگاه و عضو هیأت مدیره کانون وکلای مرکز و فعال حقوق معلولین ضمن معرفی دو محور مهم در حقوق کیفری ویژه معلولین گفت:   

در مواردی که معلول مجنی علیه می باشد به ویژه در جرائم خشن، میزان و شدت و ترتیب مجازات مجرم و جانی باید بررسی شود و در مواردی که معلول مجرم به معنای عمومی است می بایست چگونگی فرآیند دادرسی و اجرای حکم مورد بررسی قرار گیرد.

وی افزود: در مراحل دادرسی معلولین، لزوم حمایت‌های بیشتر ضروری بنظر می رسد و باید امکاناتی را برای تردد این افراد به ویژه در زندان فراهم نمود.

صابری همچنین در ادامه ابراز داشت: کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت، بیشتر به حقوق مدنی و سیاسی آنها پرداخته و حق جدیدی را برای معلولین قائل نشده است، در حالیکه در قوانین دیگر کشورها حمایت خاصی را برای معلولین شاهد هستیم. در کشور ما نیز باید در تدوین قانون تعزیرات و آیین دادرسی کیفری، معلولیت جسمی و ذهنی و نیز جرایم مالی و غیرمالی معلولین را از یکدیگر تفکیک نمائیم.

پس از پایان مباحث تخصصی و ارائه سخنرانیهای موضوعی توسط اساتید، جلسه با پرسش و پاسخ حاضران درخصوص مطالب ارائه شده ادامه یافته و سپس خاتمه یافت.

فعاليت‌ها و دیدگاه‌ها

انجمن با برگزاری یک نشست تخصصی با موضوع«بررسی علل ناپایداری صلح در جهان امروز» در دانشکده علوم انسانی کار خود را آغاز کرد که این پنل با استقبال خوبی مواجه شد

نشست‌ها و کنفرانس‌ها

انجمن بین المللی دیدبان عدالت سومین نشست از سلسله نشست های علمی تخصصی گفتمان عدالت را با موضوع قراردادهای جدید نفتی و برخورد ناعادلانه با شرکت های ایرانی برگزار می کند

گزارش

ارتقاء جامع صلح دوست و فراگیر برای توسعه پایدار، فراهم کردن دسترسی به عدالت برای همه و برپاداشتن موسسات موثر، پاسخگو و فراگیر در همه سطوح آرمان شانزدهم از آرمان های توسعه پایدار می باشد.